Het wettelijk verplichte certificaat voor arbodiensten, gestoeld op ISO 9001, aangevuld met sectorale eisen.
Het Certificatieschema Arbodiensten is voor arbodiensten in Nederland geen keuze, maar een wettelijke verplichting. Het schema combineert ISO 9001 met aanvullende eisen voor de bedrijfsgeneeskundige zorg, informatiebeveiliging en privacy. Wij begeleiden arbodiensten door het volledige traject, vaak in combinatie met ISO 9001 en NEN 7510, omdat die normen elkaar inhoudelijk grotendeels overlappen.
Het wettelijke certificatiekader voor arbodiensten in Nederland.
Het Certificatieschema Arbodiensten wordt beheerd door de Stichting Beheer Certificatieregeling Arbodiensten (SBCA) en is gepubliceerd in de Staatscourant. Arbodiensten, zowel interne als externe, moeten dit certificaat hebben om in Nederland te mogen opereren. Voor werkgevers die kiezen voor de vangnetregeling op grond van artikel 14a van de Arbeidsomstandighedenwet is samenwerking met een gecertificeerde arbodienst wettelijk verplicht.
Het schema bestaat uit twee delen. Deel 1 bevat de eisen aan arbodiensten zelf: een managementsysteem op basis van ISO 9001, aangevuld met sector-specifieke eisen rond bedrijfsgeneeskundige zorg, informatiebeveiliging, privacy en klachtenafhandeling. Deel 2 richt zich op de certificerende instellingen die het schema toetsen. Voor onze klanten is Deel 1 het werkterrein.
NEN 7510-1, de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg, maakt sinds de herziening van het interpretatiedocument (versie 3.0) onderdeel uit van het schema. ISO 27001 volstaat sindsdien niet meer als alternatief. Wie zijn informatiebeveiliging op ISO 27001 had ingericht, moet de stap maken naar NEN 7510-1. Voor GTY-klanten levert dat geen extra werelden op: wij beheersen de drie normen die in dit schema samenkomen.
Voor interne en externe arbodiensten in Nederland.
Het schema is van toepassing op arbodiensten die werkgevers bedienen onder de maatwerkregeling of onder de vangnetregeling (artikel 14a Arbowet). Daaronder vallen externe arbodiensten die meerdere werkgevers bedienen, evenals interne arbodiensten van grotere werkgevers die kiezen voor een eigen ingerichte voorziening met gecertificeerde bedrijfsarts.
De wet stelt een aantal harde eisen aan de organisatie zelf: een gecertificeerde bedrijfsarts die minimaal twintig uur per week aanwezig is, toegang tot de overige kerndeskundigen (arbeidshygiënist, veiligheidskundige en arbeids- en organisatiedeskundige), informatiebeveiliging conform NEN 7510-1, een verwerking van persoonsgegevens conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming, een klachtenprocedure conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), en registratie als zorgaanbieder in het Landelijk Register Zorgaanbieders (LRZa).
In de praktijk is dit certificaat dus geen marketingmiddel maar de licence to operate. Zonder certificaat geen wettelijk werkbare arbodienst en geen toegang tot werkgevers in de vangnetregeling.
Eén integraal traject voor kwaliteit, zorg en informatiebeveiliging.
Eén vast aanspreekpunt
We starten met een analyse van uw uitgangspositie ten opzichte van het schema en van de onderliggende normen ISO 9001 en NEN 7510-1. Daarin brengen we in beeld waar uw arbodienst al aantoonbaar voldoet, waar processen wel bestaan maar onvoldoende geborgd zijn, en welke onderdelen, zoals registratie in het LRZa, de inrichting van de klachtenprocedure of de NEN 7510-implementatie, concreet werk vragen.
In de implementatiefase bouwen we het managementsysteem op zoals het schema dat vraagt: een kwaliteitssysteem dat aan ISO 9001 voldoet, een informatiebeveiligingsmanagementsysteem conform NEN 7510-1, een geborgde rol voor de bedrijfsarts met de wettelijk vereiste twintig uur per week, een werkende klachtenprocedure onder de Wkkgz, en privacymaatregelen onder de AVG. Waar mogelijk integreren we deze onderdelen, één directiebeoordeling, één auditprogramma, één risicoregister, in plaats van drie parallelle administraties.
Juist in de combinatie zit het efficiëntievoordeel: een arbodienst die naast het schema ook ISO 9001 en NEN 7510 zelfstandig wil voeren, kan dat in één gecombineerd traject doen. De werkzaamheden overlappen deels en de overlap in documentatie, audits en directiebeoordeling is groot. We begeleiden u tot en met de externe audit door een geaccrediteerde certificerende instelling en blijven daarna beschikbaar voor de jaarlijkse surveillance.
Waar trajecten stuklopen, en hoe GTY dat voorkomt.
-
01
ISO 27001 nog beschouwen als vervanging voor NEN 7510
Tot 2023 werd ISO 27001 in de praktijk geaccepteerd als invulling van de informatiebeveiligingseisen. Sinds het interpretatiedocument versie 3.0 is dat niet meer het geval, alleen NEN 7510-1 volstaat. Arbodiensten die hier niet op tijd op acteren, lopen in de audit tegen een afwijking aan.
-
02
De twintig-uurseis van de bedrijfsarts onderschatten
De wettelijke eis dat een gecertificeerde bedrijfsarts minimaal twintig uur per week aanwezig is, is geen formaliteit. Bij parttime constructies of bij waarneming moet aantoonbaar zijn dat de uren daadwerkelijk worden ingevuld én dat de bedrijfsarts inhoudelijk betrokken is. We helpen die borging zo in te richten dat het in de audit standhoudt.
-
03
LRZa-registratie als afgevinkt beschouwen
Arbodiensten zijn zorgaanbieders en horen in het Landelijk Register Zorgaanbieders. Een eenmalige inschrijving is niet voldoende, wijzigingen in vestigingen, bestuur of zorgvormen moeten worden bijgehouden. We zorgen dat dit onderdeel van uw kwaliteitsproces wordt.
-
04
Klachtenprocedure op papier, niet in de praktijk
De Wkkgz vraagt om een klachtenfunctionaris, een geschilleninstantie en een werkende procedure. Veel arbodiensten hebben dat ingericht, maar kunnen niet aantonen dat het bij werknemers en werkgevers bekend is en in voorkomende gevallen daadwerkelijk functioneert. We toetsen het in de praktijk, niet alleen in de map.
-
05
Privacy in de spreekkamer onvoldoende afgeschermd van de werkgever
De informatiestromen tussen bedrijfsarts, casemanager, leidinggevende en werkgever zijn juridisch strak afgebakend. In de praktijk lekt informatie via dossiervoering, mailverkeer of overlegmomenten. We brengen die stromen in kaart en richten technische én organisatorische maatregelen in die voor de auditor reproduceerbaar zijn.
-
06
Drie aparte managementsystemen naast elkaar
Wie ISO 9001, NEN 7510 en het Certificatieschema als drie losse trajecten voert, doet dubbel werk en creëert inconsistenties. We bouwen één geïntegreerd systeem dat alle drie de toetsen aankan, met één directiebeoordeling, één auditprogramma en één risicoregister.
Een arbodienst die certificeerbaar blijft.
Het schema wordt periodiek herzien en de onderliggende normen, ISO 9001, NEN 7510-1, de Wkkgz, de AVG, bewegen zelfstandig mee. Een arbodienst die vandaag voldoet, voldoet over twee jaar niet automatisch nog steeds. Het Partnerprogramma houdt uw managementsysteem actueel: signalering van schema- en wetswijzigingen, kwartaalaudits gericht op de onderdelen die in surveillance worden steekproef bekeken, en directe ondersteuning bij wijzigingen in bestuur, vestigingen of dienstverlening.
Voor arbodiensten met groeiambities, bijvoorbeeld richting nieuwe regio's, nieuwe zorgvormen of een eigen bedrijfsartsenpraktijk, zorgen we dat het managementsysteem die uitbreiding aankan zonder herziening van fundamenten.
Wat klanten ons vooraf vragen.
Is het Certificatieschema Arbodiensten wettelijk verplicht?
Ja. Arbodiensten moeten in Nederland gecertificeerd zijn om te mogen opereren. Werkgevers die kiezen voor de vangnetregeling (artikel 14a Arbeidsomstandighedenwet) zijn wettelijk verplicht samen te werken met een gecertificeerde arbodienst. Het is dus geen marketinginstrument maar een voorwaarde om te bestaan als arbodienst.
Wat is de relatie met ISO 9001?
Deel 1 van het schema is opgebouwd op de structuur van ISO 9001 en breidt die uit met sector-specifieke eisen rond bedrijfsgeneeskundige zorg, informatiebeveiliging en privacy. Wie ISO 9001-gecertificeerd is, heeft de basis op orde maar voldoet daarmee nog niet aan het volledige schema. Andersom kan een arbodienst kiezen om naast het schema ook een zelfstandig ISO 9001-certificaat te voeren.
Voldoet ISO 27001 nog als invulling van de informatiebeveiligingseisen?
Nee, niet meer. Het interpretatiedocument (versie 3.0) van het schema schrijft NEN 7510-1 voor als verplichte invulling van de informatiebeveiligingseisen. ISO 27001 volstaat niet langer als vervanging, alleen als aanvulling. Arbodiensten die hun informatiebeveiliging nog op ISO 27001 hebben ingericht, moeten de stap maken naar NEN 7510-1.
Hoe lang duurt een certificeringstraject?
Dat hangt af van uw uitgangspositie. Arbodiensten die al ISO 9001-gecertificeerd zijn of een werkend kwaliteitssysteem hebben, hebben minder voorwerk. Bij gecombineerde trajecten met ISO 9001 en NEN 7510 lopen de werkzaamheden deels door elkaar; zo'n traject vraagt doorgaans niet veel meer dan het schema alleen. Een nulmeting geeft een realistisch beeld.
Wat is de twintig-uurseis voor de bedrijfsarts precies?
De wet vereist dat een gecertificeerde bedrijfsarts minimaal twintig uur per week beschikbaar én inhoudelijk betrokken is bij de arbodienst. Dat is een harde eis. Bij parttime invulling of waarneming moet aantoonbaar zijn dat de uren daadwerkelijk worden gemaakt. We helpen die borging zo in te richten dat het in een audit standhoudt.
Moet onze arbodienst zich registreren in het LRZa?
Ja. Arbodiensten zijn zorgaanbieders in de zin van de Wkkgz en moeten worden ingeschreven in het Landelijk Register Zorgaanbieders. De registratie moet actueel gehouden worden bij wijzigingen in vestigingen, bestuur of de aangeboden zorgvormen.
Kunnen we dit traject combineren met ISO 9001 en NEN 7510?
Ja, en dat is bij de meeste arbodiensten de meest efficiënte route. De inhoudelijke overlap is groot, en met één integraal managementsysteem voldoet u tegelijk aan alle drie de kaders. Eén directiebeoordeling, één auditprogramma, één risicoregister, in plaats van drie parallelle administraties.
Andere normen waarin wij u ondersteunen.
Start nu
Klaar om met Certificatieschema Arbodiensten aan de slag te gaan?
Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek. We bespreken uw uitgangspositie en wat een Certificatieschema Arbodiensten-traject voor uw organisatie vraagt. Geen verplichtingen. Geen standaardpitch. Een eerlijk gesprek.
